Link vào CLB Triết học Trẻ: Ấn vào Link là vào nhé: (https://zalo.me/g/tbsiqi794)

1. Chính trị là gì?

Đơn cử về khái niệm thường thấy trong các giáo trình và phong văn Việt Nam: Chính trị là một hiện tượng xã hội gắn liền với sự xuất hiện của giai cấp và nhà nước, giữ vai trò tổ chức, quản lý và định hướng sự phát triển của xã hội.

2. Đi sâu vào trình bày, có thể bàn tới vấn đề chính trị trước Mác và chính trị Mác xít

Khi bàn đến chính trị học trước Mác, nôm na cho người đọc nắm bắt:

+ Ở phương Tây cổ đại, các nhà tư tưởng như Plato và Aristotle cho rằng chính trị là hoạt động tổ chức nhà nước và quản lý xã hội nhằm hướng tới lợi ích chung và cái thiện cao nhất.

+ Ở phương Đông, các Triết gia như Khổng Tử nhấn mạnh trị nước bằng đạo đức, Hàn Phi Tư đề cao trị nước bằng pháp luật, còn Lão Tử  hướng tới trị nước thuận theo tự nhiên, ít can thiệp.

+ Chính trị trong thời kỳ trung cổ được các nhà thần học như Tô-mát Đa-canh giải thích là xuất phát từ quyền lực tối cao của Thượng đế.

+ Đến thời kỳ cận đại, nhiều học thuyết chính trị ra đời như tam quyền phân lập và khế ước xã hội, coi chính trị là công việc của công dân, đặc biệt là tầng lớp có tài sản.

=>  Tuy nhiên, các quan điểm này còn hạn chế vì chưa làm rõ bản chất sâu xa của chính trị.

Thế còn chính trị học Mác xít?

Chủ nghĩa Mác – Lênin đã phát triển nhận thức về chính trị một cách khoa học, cho rằng chính trị trước hết là vấn đề lợi ích, là quan hệ lợi ích giữa các giai cấp, gắn liền với sự ra đời của giai cấp và Nhà nước.

Chính trị là hoạt động thực tiễn của các giai cấp nhằm giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước. Đồng thời, chính trị là lĩnh vực tổ chức quyền lực nhà nước và sự tham gia của nhân dân vào công việc nhà nước và xã hội.

Chính trị còn là biểu hiện tập trung của kinh tế, giữ vai trò định hướng và tạo điều kiện cho kinh tế phát triển; chính trị ổn định thì kinh tế mới phát triển bền vững.

 Ngoài ra, chính trị là một lĩnh vực phức tạp, vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật, liên quan đến vận mệnh của quốc gia và đời sống của nhân dân.

=> Từ đó có thể khẳng định, chính trị là toàn bộ hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai cấp, dân tộc và quốc gia, xoay quanh việc giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực nhà nước nhằm thực hiện lợi ích của các chủ thể trong xã hội.

So sánh giữa hai vấn đề?

Giống nhau: Chính trị trước Mác và chính trị Mác-xít đều xem chính trị là lĩnh vực gắn với nhà nước, quyền lực và việc tổ chức, quản lý xã hội.

Khác nhau: Chính trị trước Mác chủ yếu coi chính trị là nghệ thuật cai trị, duy trì trật tự, đề cao đạo đức - pháp luật, chưa làm rõ bản chất giai cấp; còn theo Karl Marx và Vladimir Lenin, chính trị là quan hệ lợi ích giữa các giai cấp, gắn với việc giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước, là biểu hiện tập trung của kinh tế và mang bản chất giai cấp rõ rệt.

3. Xu thế chính trị thế giới hiện nay?

Hiện nay, tình hình chính trị thế giới diễn ra theo nhiều xu thế đan xen, trong đó nổi bật là sự cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt và trực diện giữa Mỹ và Trung Quốc.

Cuộc đối đầu này không còn gói gọn trong thương mại mà đã biến chuyển thành các xung đột sâu sắc về công nghệ cốt lõi như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và sự tranh giành ảnh hưởng tại các điểm nóng địa chính trị như Biển Đông và Đài Loan.

Trong khi thế giới chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng đa cực với sự trỗi dậy của nhiều trung tâm quyền lực mới, các cuộc xung đột cục bộ và bất ổn vũ trang tại Đông Âu hay Trung Đông đang làm rạn nứt hệ thống an ninh toàn cầu.

Ngay bối cảnh căng thẳng đó, Liên Hợp Quốc dù đối mặt với nhiều thách thức và sự chia rẽ giữa các nước lớn, vẫn đóng vai trò là cơ chế đa phương quan trọng nhất để điều hòa quan hệ, ngăn chặn đối đầu vũ trang trực tiếp và giải quyết các cuộc khủng hoảng nhân đạo khẩn cấp.

Nhìn chung, chính trị thế giới hiện nay là một cục diện phức tạp, nơi sự hợp tác và đấu tranh luôn tồn tại song hành, gắn chặt với sự sinh tồn về kinh tế và vị thế công nghệ của mỗi quốc gia trong một trạng thái đầy biến động nhưng cũng cực kỳ năng động.

4. Việt Nam đứng trước xu thế hiện nay?

Trước những xu thế chính trị thế giới đầy biến động, Việt Nam chủ động thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và đa phương hóa để tranh thủ nguồn lực cho "kỷ nguyên vươn mình". Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt, biểu hiện rõ nét qua cuộc đua giành quyền kiểm soát chip bán dẫn và những căng thẳng thực địa tại Biển Đông, Việt Nam kiên định theo đuổi chính sách cân bằng, không liên minh quân sự và không đứng về bên nào.

Việt Nam vừa tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc — tổ chức đóng vai trò then chốt trong việc điều phối cứu trợ và ngăn chặn đối đầu vũ trang trực tiếp — vừa giữ vững nguyên tắc bảo vệ chủ quyền và lợi ích dân tộc.

Vận dụng linh hoạt trường phái "Ngoại giao cây tre", Việt Nam đã thích ứng hiệu quả để tận dụng cơ hội từ toàn cầu hóa và cách mạng công nghệ. Đúng như tinh thần "thực lực là cái chiêng, ngoại giao là cái tiếng", vị thế của nước ta đã được khẳng định qua việc đăng cai các hội nghị lớn và tham gia định hình luật lệ quốc tế như "Công ước Hà Nội".

Góc nhìn và thực tiễn, bằng con đường vừa hợp tác vừa đấu tranh, Việt Nam đang chứng minh rằng khi "đối ngoại hòa cùng nhịp đập của thế giới", chúng ta hoàn toàn có thể bảo đảm ổn định và phát triển bền vững giữa một cục diện quốc tế đầy phức tạp và năng động.

5. Câu hỏi đặc biệt “Vì sao con người cần đến chính trị?”

Con người cần đến chính trị vì trong xã hội luôn tồn tại nhiều lợi ích khác nhau, thậm chí mâu thuẫn, nên cần có một cơ chế để điều hòa, phân bổ và định hướng các lợi ích đó.

Thực tế cho thấy, trong quá trình phát triển kinh tế, nếu không có chính sách điều tiết của nhà nước thì khoảng cách giàu – nghèo sẽ gia tăng, vì vậy các chính sách an sinh xã hội như bảo hiểm y tế, hỗ trợ người lao động hay xóa đói giảm nghèo được ban hành nhằm bảo đảm công bằng.

Chính trị giúp tổ chức và quản lý xã hội thông qua quyền lực nhà nước, như việc ban hành pháp luật để duy trì trật tự, xử lý vi phạm và bảo vệ quyền lợi công dân. Đồng thời, chính trị còn là công cụ giải quyết các xung đột, từ những tranh chấp trong xã hội đến các vấn đề lớn hơn như tranh chấp lãnh thổ giữa các quốc gia, thông qua đàm phán và luật pháp quốc tế.

Bên cạnh đó, chính trị định hướng sự phát triển chung, thể hiện qua các chiến lược phát triển kinh tế, chuyển đổi số hay bảo vệ môi trường mà nhiều quốc gia đang triển khai hiện nay. Vì vậy, chính trị không chỉ là hoạt động của nhà nước mà còn là nhu cầu tất yếu của đời sống xã hội, gắn liền với sự ổn định, công bằng và phát triển bền vững của con người.

“CON NGƯỜI QUYẾT ĐỊNH CHÍNH TRỊ VÀ CHÍNH TRỊ TƯƠNG HỖ CON NGƯỜI?”

Con người quyết định chính trị:
Chính trị do con người tạo ra, vận hành và thay đổi; các giai cấp, lực lượng xã hội và cá nhân (như Karl Marx đã chỉ ra) chính là chủ thể quyết định nội dung, mục tiêu và phương hướng của chính trị.

Chính trị tác động trở lại con người:
Chính trị định hướng đời sống xã hội, quy định quyền và nghĩa vụ của con người, ảnh hưởng đến cơ hội phát triển, điều kiện sống và cả nhận thức, hành vi của con người.

Dẫn chứng thực tiễn trong yếu tố lịch sử và đương thời:

+Về yếu tố con người quyết định chính trị:

Các cuộc cách mạng tư sản (như Cách mạng Pháp 1789: Giai cấp tư sản và quần chúng nhân dân đã lật đổ chế độ phong kiến để xây dựng một thể chế chính trị mới (Dân chủ) nhằm bảo vệ quyền tự do kinh doanh và quyền con người. Đây chính là minh chứng cho việc giai cấp và lực lượng xã hội quyết định phương hướng chính trị.

+Về yếu tố chính trị tương tác đối với xã hội con người:

Chính sách Phổ cập giáo dục và Y tế: Khi một nhà nước quyết định chính sách "Miễn phí giáo dục tiểu học", nó ngay lập tức tác động đến cơ hội phát triển của hàng triệu trẻ em. Một đứa trẻ ở vùng sâu vùng xa nhờ chính sách chính trị mà có thể trở thành kỹ sư, bác sĩ – điều mà nếu không có sự can thiệp chính trị, hoàn cảnh cá nhân khó lòng thực hiện được.